Kleurenpsychologie: kleuren en hun effect in webdesign

8 Min.
Kleurenpsychologie: kleuren en hun betekenis & effect in webdesign

De kleurentheorie en de daarop gebaseerde strategieën vormen een fundamentele basis voor het creëren van harmonieuze designs. Maar wat is eigenlijk het psychologische effect van je beslissingen? Is het mogelijk om je doelgroep nog specifieker aan te spreken door middel van kleuren?

Kleuren spelen een belangrijke rol in ons dagelijks leven. Vooral als creatieveling nemen kleuren een groot deel van je dagelijkse werk in beslag. Kleine veranderingen in kleur kunnen een groot verschil maken. Kleuren zijn ook belangrijk voor de rest van de bevolking: wanneer was de laatste keer dat je "rood van woede was" of "geel van nijd zag" omdat iemand de "groene vingers" heeft die je graag zou willen hebben? 

Alle talen hebben associaties met kleuren en gebruiken die regelmatig onbewust. We vinden ze ook in andere talen. Als iemand in het Engels bijvoorbeeld "blue" wordt genoemd, begrijpen ze dat hij melancholisch of verdrietig is. In het Duits daarentegen betekent "blauw zijn" (blau sein) dat iemand dronken is. En als je in het Nederlands "een blauwtje loopt", slaag je niet in je liefdesaanzoek.

Culturele kenmerken spelen dus een niet onbelangrijke rol in de kleurenpsychologie. Daarom is het ten zeerste aan te raden om je in te lezen in de culturele betekenis van kleuren als je ontwerpt voor een internationale markt. Een klein overzicht vind je hier.

Hoe kleuren werken: kleurenpsychologie met positieve energie

Omgaan met kleurentheorie en kleurenpsychologie is een absolute must als webdesigner. Met de keuze van de kleur, bepaal je uiteindelijk ook je doelgroep. Het is echter de moeite waard om te breken met stereotiepe kleurentoewijzingen, gendermarketing ter discussie te stellen - en sociale diversiteit te vieren.

Statistieken over koopgedrag

Carlfritz.net heeft een aantal interessante cijfers voor ons verzameld:

  • Meer dan 90 procent van de aankoopbeslissingen worden bepaald door visuele factoren. 84,7 procent van de ondervraagden wordt het meest beïnvloed door de kleur van het product.
  • Consumenten nemen aankoopbeslissingen onbewust tijdens de eerste 90 seconden. De kleur van het artikel draagt voor ongeveer 62-90 procent bij aan deze beslissing. 
  • Gekleurde advertenties krijgen 40 procent meer aandacht dan kleurloze versies.

Kleuren en emoties

Kleurtheorie in webdesign

Het bedrijf emotivefeels biedt een fascinerende en leerzame reis door de verschillende kleurenwerelden en de daarmee verbonden emoties.

Effect volgens de temperatuur

Kleurenpsychologie: kleuren en hun betekenis & effect in webdesign
Een warm kleurenpalet (bron)

Warme kleuren hebben de eigenschap verkwikkend en actief te zijn. Maar als ze te dominant worden gebruikt of op een onharmonische manier worden verdeeld, kunnen ze ook onrust veroorzaken. Je kunt deze eigenschappen in je voordeel gebruiken, omdat deze kleuren direct in het oog springen, bijvoorbeeld als je ze spaarzaam en bewust gebruikt als call-to-action. 

Als je te veel rood en geel gebruikt in je ontwerpen, kan dit er ook toe leiden dat je eigenlijke boodschap verloren gaat en gebruikers geïrriteerd raken.

Kleurenpsychologie: kleuren en hun betekenis & effect in webdesign
Een koud kleurenpalet (bron)

Koude kleuren daarentegen hebben een kalmerend en serieus effect. Die koude kleuren, waarvan sommige ook zijn afgeleid van warme kleuren, kunnen de eigenschappen hebben van zowel warme als koude kleuren. Groen, bijvoorbeeld, heeft vaak een kalmerend en toch levendig effect. Zuivere paarstinten daarentegen vallen op en lijken nogal "schreeuwerig".

Kleurenpsychologie: kleuren en hun betekenis & effect in webdesign
Gebruik van koude kleuren (bron)

Psychologisch effect van kleuren

Geel

Geel is de kleur die het menselijk oog het eerst waarneemt. De horeca en detailhandel gebruiken graag geel, omdat de kleur hongergevoelens kan benadrukken of versterken. Geel staat ook voor zomerse gevoelens en een goed humeur. Wij associëren het met jeugdigheid, lichtheid, optimisme en openheid.

We verbinden geel echter ook met kortingen en voordelige aankopen. Een product met deze kleur kan daarom gemakkelijk als "goedkoop" worden geclassificeerd.

Kleurenpsychologie: kleuren en hun betekenis & effect in webdesign

CeativeSpark gebruikt geel op hun homepage als kleur voor call-to-action en als contrasterende kleur tegen de witte achtergrond. Hun website ziet er jong, modern en energiek uit.

Rood

Rood trekt onze aandacht. Rood staat ook voor activiteit en een vertrekstemming. Objecten en elementen in rood lijken ruimtelijk dichterbij te zijn dan andere objecten. Bovendien zijn wij van jongs af aan getraind om rood te herkennen als een signaal- en waarschuwingskleur. 

Wij associëren rood met heel verschillende kwaliteiten. Zo is rood in gelijke mate de kleur voor gevaar en voor passie.

Kleurenpsychologie: kleuren en hun betekenis & effect in webdesign

De website van Five/Four oogt zelfverzekerd, energiek en authentiek dankzij het gebruik van rood en de vetgedrukte typografie.

Oranje

Oranje zou vertrouwen moeten wekken en tot impulsaankopen leiden. Bovendien associëren we oranje tinten met creativiteit, optimisme en levensvreugde. Tevens stimuleert oranje, net als geel, de eetlust. Samengesteld uit geel en rood, zou het ook energetische eigenschappen hebben.

Kleurenpsychologie: kleuren en hun betekenis & effect in webdesign

De telecomprovider Orange heeft niet alleen oranje als logokleur gekozen, maar ook direct zijn bedrijfsnaam. Als contrast hiermee wordt veel zwart gebruikt. Hierdoor ziet Orange er niet alleen modern, maar ook serieus uit.

Groen

Groen is onder andere de kleur van geld. Groen kan de koopkracht van je klanten verhogen. In een artikel van epson.at staat ook:

Groen bevindt zich in het midden van het kleurenspectrum en is daarom de meest evenwichtige kleur. Als de wereld om ons heen groen is, staat dat voor water en gezond plantenleven. In zo'n omgeving weten we instinctief dat we niet in gevaar zijn. Wij voelen ons veilig en kunnen met een gerust hart gaan winkelen.

Kleurenpsychologie: kleuren en hun betekenis & effect in webdesign

De branding van GoSimple voelt authentiek aan omdat de naam overeenkomt met het visuele ontwerp en het kleurenschema. Hoewel het lettertype, het logo en de illustraties minimalistisch gehouden zijn, oogt het groen weelderig en fris, levendig en gezond.

Het productassortiment is bovendien verdeeld in producten voor vrouwen en voor mannen - een duidelijk gebruik van gendermarketing. Hier werd nog een onderscheid gemaakt: een zonnig, jong geel voor vrouwen en een serieus blauw voor mannen.

Kleurenpsychologie: kleuren en hun betekenis & effect in webdesign
Kleurenpsychologie: kleuren en hun betekenis & effect in webdesign

Blauw

Blauw staat voor ontspanning, sereniteit, kalmte, vrijheid, diepgang, trouw en verlangen. Deze kleur is eerder ongeschikt voor de voedingsindustrie, omdat blauwtinten een eetlustremmend effect hebben. Blauw is statistisch gezien de kleur die het vaakst wordt gebruikt voor logo's en Corporate Identity. Blauw wordt gezien als serieus, eerlijk en veilig. Bovendien associëren we blauw met zomer, zee en reizen.

Kleurenpsychologie: kleuren en hun betekenis & effect in webdesign

Coinbase gebruikt veel wit en blauw als contrasterende kleur. Het design oogt helder, opgeruimd en serieus. Hierdoor ziet het product er transparant uit en wekt het vertrouwen.

Roze

De kleur roze staat voor zachtmoedigheid, zorgzaamheid en liefde. Roze wordt stereotiep vaak gebruikt voor producten voor meisjes of vrouwen, bijvoorbeeld in speelgoed, cosmetica en farmaceutische producten. Daarom associëren we deze kleur ook vaak met vrouwelijkheid. Minder intensief dan rood, trekt het nog steeds de aandacht, maar heeft het een zachter effect en het staat bovendien voor medeleven.

Kleurenpsychologie: kleuren en hun betekenis & effect in webdesign

Libenar richt zich specifiek tot ouders van jonge kinderen. De zachte roze tinten ogen onschuldig en zacht.

Paars

Veel paarstinten staan voor extravagantie, exclusiviteit en luxe. Zij worden vaak gebruikt voor cosmetische producten en luxeartikelen. We zien dat violet ook vaak in verband met spiritualiteit wordt gebruikt.

Kleurenpsychologie: kleuren en hun betekenis & effect in webdesign

De kleuren van Cadbury staan voor betaalbare luxe: paars gecombineerd met goud. De gekleurde achtergrond van de producten in geel en lichtblauw verzacht de luxueuze toon enigszins en laat het merk gezinsvriendelijk lijken.

Bruin

Bruin is een warme, natuurlijke kleur. Volgens laprinta.de wordt bruin gebruikt voor "koffie, outdoorkleding of hout. Het staat immers zowel voor de nabijheid van de natuur als voor veiligheid, zekerheid en betrouwbaarheid. Het belichaamt nuchterheid en is niet zo opdringerig als groen, maar iets vriendelijker dan grijs of zwart."

Bruintinten worden vaak gebruikt in de woninginrichting en de levensmiddelenindustrie.

Kleurenpsychologie: kleuren en hun betekenis & effect in webdesign

Bruin is geschikt voor producten die deze kleur weerspiegelen, zoals koffie of chocolade, zoals bij Portugese Coffee. Het voordeel is duidelijk, onze zintuigen worden onmiddellijk aangesproken en we kunnen de koffie bijna ruiken.

Zwart

Zwart is edel, modern en functioneel. We associëren zwart met luxe en elegantie, met ernst, maar ook met droefheid. Vooral in combinatie met edel ogende kleuren zoals zilver en goud vinden we zwart dan ook vaak terug in dure producten.

Kleurenpsychologie: kleuren en hun betekenis & effect in webdesign

De bakkerij en banketbakkerij Verona heeft zwart gekozen als de meest aanwezige kleur, ook al is deze kleur niet zo appetijtelijk als geel, rood en oranje. Ondanks dat, is de keuze geslaagd. Hun website ziet er mysterieus, luxueus en elegant uit.

Wit

Wij associëren wit met zuiverheid, onschuld en perfectie. Het is vooral populair in de trouwbranche. Wit alleen wekt geen emoties op en neemt de attributen van de andere kleuren aan.

Kleurenpsychologie: kleuren en hun betekenis & effect in webdesign

Ook de bijna witte achtergrond van de website van Akson oogt transparant en eerlijk. Minimalisme leidt niet af van het eigenlijke product, maar brengt het juist op de voorgrond.

Grijs

Grijs wordt geassocieerd met professionaliteit en tijdloosheid. Puur grijs is de enige kleur waar vanuit psychologisch oogpunt geen emoties aan kunnen worden toegekend. Dit betekent echter niet dat grijs geen effect op ons heeft. De afwezigheid van kleur heeft ook gevolgen. 

Op zichzelf kan grijs soms onvolledig en beklemmend overkomen. Samen met andere kleuren krijgt grijs vaak een emotioneel effect. In webdesign wordt grijs vaak gebruikt in verband met ernst en elegantie. Grijs ziet er eenvoudig en authentiek uit en steelt niet de show van het eigenlijke product. Bovendien hoeft grijs niet te worden gemengd uit zuiver wit-zwart en kan het dus warme of koude eigenschappen aannemen.

Hoe kies je de perfecte kleur voor je bedrijf?

Nu je het belang van elke kleur kent, is de volgende vraag: hoe kies je nu de perfecte kleur voor je bedrijf? ConceptDrop benadrukt in hun artikel het belang van merkidentiteit. Hier ligt de focus van je merkpersoonlijkheid op een van deze vijf gebieden, maar meestal niet op meer dan twee daarvan.

Kleurenpsychologie: kleuren en hun betekenis & effect in webdesign

Als je eenmaal weet welke eigenschappen je in je merk terugvindt, is het makkelijker om de kleuren te kiezen die daarmee corresponderen. Hier volgen enkele voorbeelden van bekende merken en hun bedrijfskleuren:

Kleurenpsychologie: kleuren en hun betekenis & effect in webdesign

Daarna raad ik je aan om uit te zoeken welke kleuren andere bedrijven met soortgelijke producten gebruiken. De analyse van de concurrentie geeft je informatie over wat zich al als succesvol heeft bewezen - en wat niet. Uit veiligheid voor gelijksoortige kleurencombinaties gaan, is echter niet noodzakelijkerwijs de juiste aanpak. 

Het is belangrijk om te leren van wat er al is, maar als je klanten je merk niet kunnen onthouden omdat de meeste concurrenten visueel vergelijkbaar zijn, dan zal jouw product snel vergeten worden.

Opvallen in de massa is minstens zo belangrijk als het vinden van de kleuren die je doelgroep het meest aanspreken. En om dat te weten te komen, kun je gebruik maken van user-testing, bijvoorbeeld A/B-testen, om bestaande ontwerpen op hun succes te toetsen.

Conclusie over kleurenpsychologie

De hier getoonde ontwerpen laten ook zien dat niet alleen de juiste kleurkeuze belangrijk is: het totaalconcept moet coherent zijn. Als je bijvoorbeeld zelfverzekerde, felle kleuren gebruikt met een klein, kronkelig lettertype, geef je twee verschillende boodschappen.

Naast de algemene effecten die wij aan kleuren toekennen, hangt de manier waarop een kleur wordt ervaren ook sterk af van het individu. Er wordt bijvoorbeeld gezegd dat extraverte en introverte persoonlijkheden verschillende kleurvoorkeuren hebben - maar ook dit hoeft niet het geval te zijn. Ook geslacht en andere demografische kenmerken worden vaak gedifferentieerd. Maar uiteindelijk hebben we allemaal onze eigen associaties, vaak onbewust.

Misschien was de kleur van je lievelingsdeken geel en maakt een bepaalde tint geel je daarom nostalgisch. We verbinden verschillende kleuren en tinten met verschillende situaties. Terwijl voor sommigen de terracotta tegels in een vakantiehuis de kleur voor de zomer vertegenwoordigen, hebben anderen misschien het grootste deel van hun vakantie in het plaatselijke zwembad doorgebracht en associëren zij felblauw daarom met warmte en zomer.

Meer over kleuren en hun betekenis:

Jouw vragen over kleurenpsychologie

Welke vragen heb je over kleurenpsychologie in webdesign? Voel je vrij om de commentaarfunctie te gebruiken. Wil je op de hoogte blijven van nieuwe artikelen in webdesign & ontwikkeling? Volg ons dan op Twitter, Facebook, LinkedIn of via onze nieuwsbrief.

Na haar studie Game Design en Creative Writing in het groene Auckland heeft Sonja Hoffmann zich gespecialiseerd in web- en app-desgign en de ontwikkeling daarvan. Haar focus ligt op gamification en het verkennen van gebruikersmotivatie en ervaring, gekoppeld aan haar passie en nieuwsgierigheid voor technologische trends.

Reacties op dit artikel

Laat een opmerking achter

Jouw e-mailadres zal niet worden gepubliceerd. Verplichte velden zijn met een * gemarkeerd.